Osho
- Nhận biết
Phần II:
Nhiều bệnh, một đơn thuốc
Chương 8: Lối
mòn và bánh xe
Con người
có vẻ là trong hiện tại, nhưng đó chỉ là có vẻ thôi. Con người sống trong quá
khứ. Con người trải qua hiện tại, nhưng con người vẫn còn bắt rễ trong quá khứ.
Hiện tại không thực là thời gian cho tâm thức bình thường - với tâm thức bình
thường, quá khứ là thời gian thực, hiện tại chỉ là bước chuyển từ quá khứ sang
tương lai, chỉ là bước chuyển tạm thời. Quá khứ là thực và tương lai cũng thế,
nhưng hiện tại là không thực cho tâm thức bình thường.
Tương lai
không là gì ngoài quá khứ được kéo dài. Tương lai không là gì ngoài quá khứ
được phóng chiếu lặp đi lặp lại. Hiện tại dường như là không tồn tại. Nếu bạn
nghĩ về hiện tại, bạn sẽ không tìm thấy nó chút nào - bởi vì khoảnh khắc bạn
tìm nó, nó đã trôi qua rồi. Ngay khoảnh khắc trước, khi bạn đã không tìm nó, nó
đã trong tương lai.
Với tâm
thức phật, với người đã thức tỉnh, chỉ hiện tại là tồn tại. Với tâm thức bình
thường, vô nhận biết, ngủ như người mộng du, quá khứ và tương lai là thực còn
hiện tại là không thực. Chỉ khi người ta thức dậy thì hiện tại mới là thực, còn
quá khứ và tương lai trở thành không thực.
Tại sao
điều này lại như vậy? Tại sao bạn sống trong quá khứ? - bởi vì tâm trí không là
gì ngoài việc tích luỹ của quá khứ. Tâm trí là kí ức - tất cả những điều bạn đã
làm, tất cả những điều bạn đã mơ, tất cả những điều bạn đã muốn làm và không
thể làm được, tất cả những điều bạn đã tưởng tượng trong quá khứ, đều là tâm
trí của bạn. Tâm trí là thực thể chết. Nếu bạn nhìn qua tâm trí, bạn sẽ không
bao giờ tìm thấy hiện tại bởi vì hiện tại là cuộc sống, và cuộc sống không bao
giờ có thể được tiếp cận tới qua trung gian chết. Tâm trí là chết.
Tâm trí
giống như bụi tụ lại trên tấm gương. Bụi càng tụ lại nhiều, gương càng ít giống
gương. Và nếu các tầng bụi mà dầy, như nó tụ lên bạn, thế thì tấm gương không
phản xạ chút nào.
Mọi người
đều tích tụ bụi - không chỉ bạn tích tụ, bạn còn níu bám lấy nó; bạn nghĩ nó là
kho báu. Quá khứ đã qua rồi - sao bạn còn níu bám lấy nó? Bạn không thể làm gì
được về nó cả, bạn không thể quay lại được, bạn không thể hoàn tác được nó -
sao bạn níu bám lấy nó? Nó không phải là kho báu. Và nếu bạn níu bám lấy quá
khứ và bạn nghĩ nó là kho báu, tất nhiên tâm trí bạn sẽ muốn sống nó lần nữa và
lần nữa trong tương lai. Tương lai của bạn không thể là cái gì ngoài quá khứ
được sửa đổi của bạn - có chút ít tinh luyện hơn, chút ít được trang điểm hơn,
nhưng nó sẽ là cùng cái cũ bởi vì tâm trí không thể nghĩ về cái không biết
được. Tâm trí chỉ có thể phóng chiếu cái biết, cái bạn biết rồi.
Bạn rơi vào tình yêu với người đàn bà và người
đàn bà này chết. Bây giờ bạn sẽ đi tìm người đàn bà khác thế nào? Người đàn bà
khác sẽ là dạng được sửa đổi của người vợ đã chết của bạn; đó là cách duy nhất
bạn biết. Bất kì cái gì bạn làm trong tương lai sẽ không là gì ngoài sự liên
tục của quá khứ. Bạn có thể thay đổi chút ít - miếng vá chỗ này, miếng vá chỗ
kia, nhưng phần chính sẽ còn lại như cũ.
Ai đó hỏi
Mulla Nasruddin khi ông ta nằm trên giường chết, "Nếu ông lại được trao
cho cuộc sống, ông sẽ sống nó thế nào, Nasruddin? Ông có làm thay đổi nào
không?" Nasruddin đắn đo với mắt nhắm, nghĩ ngợi, suy tư, thế rồi mở mắt
ra nói, "Có chứ, nếu tôi mà được cho cuộc sống lần nữa, tôi sẽ chẻ đôi sợi
tóc của tôi ở chính giữa. Điều đó bao giờ cũng là ước ao của tôi, nhưng cha tôi
bao giờ cũng nhấn mạnh rằng tôi không được làm nó. Và khi cha tôi chết, tóc đã
trở nên được ước định tới mức nó không thể bị chẻ ra ở giữa."
Đừng
cười! Nếu bạn được hỏi bạn sẽ làm gì với cuộc sống của mình, bạn sẽ làm hơi
thay đổi giống thế này thôi. Chồng với cái mũi hơi khác, vợ với nước da hơi
khác, ngôi nhà lớn hơn hay nhỏ hơn - nhưng chúng không là gì nhiều hơn việc chẻ
sợi tóc của bạn ra ở giữa, tầm thường, không bản chất. Cuộc sống bản chất của
bạn sẽ vẫn còn như cũ. Bạn đã làm nó nhiều, nhiều lần rồi; cuộc sống bản chất
của bạn vẫn còn như cũ. Nhiều lần bạn đã được cho cuộc sống. Bạn đã sống nhiều
lần rồi; bạn rất, rất cổ đại. Bạn không phải là mới trên trái đất này, bạn còn
già hơn trái đất bởi vì bạn đã sống trên cái trái đất khác nữa, trên các hành
tinh khác. Bạn già như sự tồn tại - đây là cách nó phải là vậy bởi vì bạn là
một phần của nó. Bạn cổ đại, nhưng cứ lặp đi lặp lại cùng hình mẫu mãi. Đó là
lí do tại sao người Hindu gọi nó là cái bánh xe của sống và chết - bánh xe bởi
vì nó cứ lặp lại bản thân nó. Nó là việc lặp lại: cùng cái nan hoa cứ đi lên và
đi xuống, đi xuống và đi lên.
Tâm trí
phóng chiếu bản thân nó và tâm trí là quá khứ, cho nên tương lai của bạn sẽ
không là gì khác hơn quá khứ. Và quá khứ là gì? Bạn đã làm gì trong quá khứ?
Bất kì điều gì bạn đã làm - tốt, xấu, thế này thế nọ - bất kì điều gì bạn làm
đều tạo ra việc lặp lại của riêng nó. Đó là lí thuyết về nghiệp. Nếu bạn giận
dữ vào ngày hôm kìa, bạn đã tạo ra tiềm năng nào đó để lại giận dữ ngày hôm
qua. Thế rồi bạn lặp lại nó, bạn cho giận dữ nhiều năng lượng hơn. Tâm trạng
giận dữ - bạn đã bắt rễ vào nó nhiều hơn, bạn đã tưới nước cho nó; bây giờ hôm
nay bạn sẽ lặp lại nó với nhiều lực hơn, với nhiều năng lượng hơn. Và thế rồi
ngày mai bạn sẽ lại là nạn nhân của hôm nay.
Mỗi hành
động bạn làm, hay thậm chí nghĩ tới hành động, đều có cách riêng của nó để cứ
còn dai dẳng lặp đi lặp lại, bởi vì nó tạo ra một kênh trong bản thể bạn. Nó
bắt đầu hấp thu năng lượng từ bạn. Bạn giận dữ, thế thì tâm trạng này diễn ra
và bạn nghĩ rằng bạn không giận nữa - thế là bạn bỏ lỡ vấn đề. Khi tâm trạng
này đã qua đi, chẳng cái gì xảy ra cả; chỉ bánh xe đã chuyển đi và nan hoa đã
đi lên nay đi xuống. Cơn giận đã có đó trên bề mặt vào phút trước; cơn giận bây
giờ đã đi xuống vào trong vô thức, vào trong chiều sâu của bản thể bạn. Nó sẽ
đợi cho thời gian của nó lại tới. Nếu bạn hành động theo nó, bạn đã làm mạnh
cho nó. Thế thì bạn đã lại tiếp sức cho cuộc sống của nó. Bạn lại đã cho nó sức
mạnh, năng lượng. Nó đang đập như hạt mầm dưới đất, đợi cho đúng cơ hội và mùa
vụ, thế rồi nó sẽ mọc lên.
Mọi hành
động đều tự duy trì, mọi ý nghĩ đều tự duy trì. Một khi bạn hợp tác với nó, bạn
đang cho nó năng lượng. Chẳng chóng thì chầy nó sẽ trở thành thói quen. Bạn sẽ
làm nó và bạn sẽ không là người làm; bạn sẽ làm nó chỉ bởi vì lực của thói
quen. Mọi người nói rằng thói quen là bản tính thứ hai - điều này cũng không
phải là quá đáng. Ngược lại, đây là nói giảm nhẹ! Thực tế, thói quen chung cuộc
trở thành bản tính thứ nhất và bản tính trở thành thứ hai. Bản tính trở thành
chỉ giống như phụ lục hay chú thích trong cuốn sách, và thói quen trở thành
thân chính của cuốn sách.
Bạn sống
qua thói quen - điều đó nghĩa là thói quen về căn bản sống qua bạn. Bản thân
thói quen cứ dai dẳng, nó có năng lượng của riêng nó. Tất nhiên nó lấy năng
lượng từ bạn, nhưng bạn đã hợp tác trong quá khứ và bạn đang hợp tác trong hiện
tại. Dần dần, thói quen sẽ trở thành người chủ và bạn sẽ chỉ là người hầu, cái
bóng. Thói quen sẽ cho chỉ thị, mệnh lệnh, và bạn sẽ chỉ là kẻ hầu vâng lời.
Bạn sẽ phải theo nó.
Chuyện
xảy ra là một nhà huyền môn Hindu, Eknath, đi hành hương. Cuộc hành hương sẽ
kéo dài ít nhất một năm bởi vì ông ấy phải đi thăm tất cả những nơi linh thiêng
của đất nước. Tất nhiên, đó là cuộc hành hương đi cùng với Eknath, cho nên hàng
nghìn người cũng đi cùng ông ấy. Kẻ trộm của thị trấn cũng tới và nói,
"Tôi biết rằng tôi là kẻ trộm và không đủ xứng đáng để là thành viên trong
nhóm của thầy, nhưng xin cho tôi một cơ hội. Tôi muốn tới để hành hương."
Eknath
nói, "Điều đó khó đấy, bởi vì một năm là thời gian dài và ông có thể bắt
đầu đánh cắp các thứ của mọi người. Ông có thể gây ra rắc rối. Xin bỏ ý tưởng
này đi." Nhưng tên trộm vẫn cứ khăng khăng. Nó nói, "Trong một năm
tôi sẽ vứt bỏ việc ăn cắp, nhưng tôi phải tới. Và tôi hứa với thầy rằng trong
một năm tôi sẽ không ăn cắp một thứ gì từ bất kì ai." Eknath đồng ý.
Nhưng
trong vòng vài tuần rắc rối bắt đầu, và rắc rối là thế này: các thứ bắt đầu
biến mất khỏi hành lí của mọi người. Và điều thậm chí còn thách đố hơn là không
ai ăn cắp chúng - mọi thứ sẽ biến mất từ túi ai đó, chúng sẽ được tìm thấy
trong túi của ai đó khác sau vài ngày. Người có túi mà đồ đạc đó được tìm thấy
sẽ nói, "Tôi đã không làm cái gì cả, tôi thực sự không biết làm sao những
thứ này đã chui vào túi tôi."
Eknath
nghi ngờ, cho nên một đêm ông giả vờ ngủ, nhưng ông ấy vẫn thức và ông ấy quan
sát. Tên trộm xuất hiện gần nửa đêm, vào giữa đêm, và nó bắt đầu thay đổi mọi
thứ từ hành lí người nọ sang hàng lí người khác. Eknath bắt quả tang anh ta và
nói, "Ông đang làm gì vậy? Và ông đã hứa rồi!"
Tên trộm
nói, "Tôi vẫn giữ lời hứa đấy chứ. Tôi đã không đánh cắp một thứ nào.
Nhưng đây là thói quen cũ của tôi... vào nửa đêm nếu tôi không làm điều tai
quái nào đó, tôi không thể ngủ được. Và trong một năm, không ngủ sao? Thầy là
con người của từ bi. Thầy nên từ bi với tôi. Và tôi không ăn cắp! Mọi thứ đều
được tìm thấy lặp đi lặp lại; chúng chẳng đi đâu cả mà chỉ đổi từ người này
sang người khác. Và hơn nữa, sau một năm tôi phải bắt đầu lại việc ăn cắp của
mình, cho nên nó cũng là việc thực hành tốt nữa."
Thói quen
buộc bạn làm những điều nào đó; bạn là nạn nhân. Người Hindu gọi nó là lí
thuyết về nghiệp. Từng hành động mà bạn lặp lại, từng ý nghĩ - bởi vì ý nghĩ
cũng là hành động tinh tế trong tâm trí - trở thành ngày một mạnh hơn. Thế thì
bạn ở trong nắm giữ của nó. Thế thì bạn bị cầm tù trong thói quen. Thế thì bạn
sống cuộc sống của người bị giam cầm, của nô lệ. Và việc giam cầm là tinh tế;
nhà tù được tạo ra từ thói quen của bạn và ước định và những hành động bạn đã
làm. Nó tất cả bao quanh thân thể bạn và bạn bị mắc vào trong nó, nhưng bạn cứ
nghĩ và tự lừa mình rằng bạn đang làm nó.
Khi bạn
giận dữ, bạn nghĩ bạn đang làm nó. Bạn hợp lí hoá nó và bạn nói rằng tình huống
đã yêu cầu nó: "Mình phải giận, bằng không đứa trẻ sẽ đi lạc lối. Nếu mình
không giận, thế thì mọi sự sẽ đi sai, thế thì văn phòng sẽ trong hỗn độn. Người
phục vụ sẽ không chịu nghe; mình phải giận để điều khiển mọi thứ. Để đưa vợ về
chỗ đúng mình phải giận." Đây là những hợp lí hoá - đó là cách bản ngã của
bạn cứ nghĩ rằng bạn vẫn là ông chủ. Nhưng bạn không thế.
Giận dữ
tới từ những hình mẫu cũ, từ quá khứ. Và khi giận dữ tới, bạn cố gắng tìm ra
cái cớ cho nó. Các nhà tâm lí đã từng thực nghiệm và đã đi tới cùng kết luận
như tâm lí bí truyền phương Đông: con người là nạn nhân, không phải là người
chủ. Các nhà tâm lí đã đưa con người vào chỗ cô lập toàn bộ, với mọi tiện nghi
có thể. Bất kì cái gì được cần tới cũng đều được trao cho họ, nhưng họ không có
bất kì tiếp xúc nào với những người khác. Họ sống cô lập trong các phòng có
điều hoà - không công việc, không rắc rối, không vấn đề, nhưng cùng thói quen
vẫn tiếp tục. Một sáng, bây giờ chẳng có lí do gì - bởi vì mọi tiện nghi đều
được đáp ứng, không có lo nghĩ, không có cớ gì để giận dữ - người này bỗng
nhiên thấy rằng giận dữ nảy sinh.
Nó ở bên
trong bạn. Thỉnh thoảng, bỗng nhiên nỗi buồn tới chẳng có lí do rõ ràng nào cả.
Và đôi khi người ta cảm thấy sung sướng, đôi khi người ta cảm thấy phởn phơ,
cực lạc. Một người bị thiếu thốn mọi quan hệ xã hội, bị cô lập trong tiện nghi
toàn bộ, được cung cấp cho mọi yêu cầu, chuyển qua mọi trạng thái mà bạn chuyển
qua trong quan hệ. Điều đó nghĩa là cái gì đó tới từ bên trong, và bạn treo nó
lên ai đó khác. Đó chỉ là việc hợp lí hoá.
Bạn cảm
thấy tốt, bạn cảm thấy xấu, và những cảm giác này đang sôi lên từ vô thức riêng
của bạn, từ quá khứ riêng của bạn. Không ai chịu trách nhiệm ngoài bạn. Không
ai có thể làm bạn giận được, và không ai có thể làm cho bạn hạnh phúc được. Bạn
trở nên hạnh phúc theo cách riêng của mình, bạn trở nên giận dữ theo cách riêng
của mình, và bạn trở nên buồn bã theo cách riêng của mình. Chừng nào bạn còn
chưa nhận ra điều này, bạn bao giờ cũng vẫn còn là nô lệ.
Việc làm
chủ cái ta của người ta tới khi người ta nhận ra, "Mình tuyệt đối chịu
trách nhiệm cho bất kì điều gì xảy ra với mình. Bất kì điều gì xảy ra, vô điều
kiện - mình tuyệt đối chịu trách nhiệm."
Lúc ban
đầu điều đó sẽ làm cho bạn buồn và chán nản, bởi vì nếu bạn có thể đổ trách
nhiệm lên người khác, bạn cảm thấy tốt là bạn không bị sai. Bạn có thể làm gì
khi vợ cư xử một cách khó chịu thế? Bạn phải giận. Nhưng nhớ lấy rõ, vợ cư xử
khó chịu bởi vì cơ chế bên trong riêng của cô ấy. Cô ấy không khó chịu với bạn.
Nếu bạn không có đó, cô ấy sẽ khó chịu với con. Nếu con không có đó, cô ấy có
thể khó chịu với bát đĩa; cô ấy sẽ ném chúng xuống sàn. Cô ấy sẽ đập vỡ radio.
Cô ấy phải làm cái gì đó; khó chịu đang lên. Chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà
cô ấy thấy bạn đang đọc báo và cô ấy trở nên khó chịu với bạn. Đó chỉ là trùng
hợp ngẫu nhiên: bạn sẵn có vào khoảnh khắc sai.
Bạn giận
dữ, không phải bởi vì vợ khó chịu - cô ấy có thể đã cung cấp tình huống, có vậy
thôi. Cô ấy có thể đã cho bạn một khả năng để giận dữ, cái cớ để giận dữ, nhưng
giận dữ đang sôi lên. Nếu vợ mà không có đó, bạn vẫn giận dữ như thế - với ai
đó khác, với ý tưởng nào đó, nhưng giận dữ phải có đó. Nó là cái gì đó đã tới
trong vô thức riêng của bạn.
Mọi người
đều có trách nhiệm, trách nhiệm toàn bộ, về bản thể và hành vi riêng của mình.
Lúc ban đầu nó sẽ làm cho bạn chán nản rằng bạn chịu trách nhiệm, bởi vì bạn
bao giờ cũng nghĩ rằng bạn muốn hạnh phúc - cho nên làm sao bạn có thể chịu
trách nhiệm cho bất hạnh của mình được? Bạn bao giờ cũng muốn phúc lạc, cho nên
làm sao bạn có thể giận dữ theo cách riêng của mình được? Và bởi vì điều này
bạn đổ trách nhiệm lên người khác.
Nếu bạn
cứ đổ trách nhiệm lên người khác, nhớ rằng bạn bao giờ cũng vẫn còn là nô lệ
bởi vì không ai có thể thay đổi được người khác. Làm sao bạn có thể thay đổi
được người khác? Có người nào đã bao giờ thay đổi được người khác không? Một trong
những ước muốn không được hoàn thành nhất trên thế giới là thay đổi người khác.
Không ai đã bao giờ làm được điều đó, điều đó là không thể được bởi vì người
khác tồn tại theo quyền riêng của người đó - bạn không thể thay đổi được người
đó. Bạn cứ đổ trách nhiệm lên người khác, nhưng bạn không thể thay đổi được
người khác. Và bởi vì bạn đổ trách nhiệm lên người khác, bạn sẽ không bao giờ
thấy rằng trách nhiệm cơ bản là của bạn. Thay đổi cơ bản là cần thiết ở đó bên
trong bạn.
Đây là
cách bạn bị mắc bẫy: nếu bạn bắt đầu nghĩ rằng bạn chịu trách nhiệm cho tất cả
mọi hành động của mình, cho tất cả tâm trạng của mình, lúc ban đầu sự chán nản
sẽ nắm quyền. Nhưng nếu bạn có thể vượt qua sự chán nản đó, chẳng mấy chốc bạn
sẽ cảm thấy nhẹ nhàng bởi vì bây giờ bạn được tự do với người khác. Bây giờ bạn
có thể làm việc theo cách riêng của mình. Bạn có thể tự do, bạn có thể hạnh
phúc. Cho dù cả thế giới bất hạnh và không tự do, điều đó cũng không tạo ra
khác biệt gì. Và tự do đầu tiên là dừng việc đổ trách nhiệm lên người khác, tự
do đầu tiên là biết rằng bạn chịu trách nhiệm. Thế thì nhiều điều lập tức trở
thành có thể.
Nếu bạn
cứ đổ trách nhiệm lên người khác, nhớ rằng bạn bao giờ cũng vẫn còn là nô lệ
bởi vì không ai có thể thay đổi được người khác. Làm sao bạn có thể thay đổi
được người khác? Đã bao giờ có ai thay đổi được người khác chưa? Bất kì điều gì
xảy ra cho bạn - bạn cảm thấy buồn, nhắm mắt lại và quan sát nỗi buồn của mình
- theo dõi xem nó dẫn tới đâu, đi sâu hơn vào trong nó. Chẳng mấy chốc bạn sẽ
đi tới nguyên nhân. Có thể bạn sẽ phải đi lâu, bởi vì toàn thể cuộc sống này
đều có tham dự; và không chỉ cuộc sống này mà nhiều kiếp sống khác cũng có tham
dự. Bạn sẽ tìm thấy nhiều vết thương trong mình, cái gây tổn thương, và bởi vì
những vết thương đó mà bạn cảm thấy buồn - chúng là buồn; những vết thương đó
vẫn còn chưa khô, chúng vẫn sống. Phương pháp quay lại cội nguồn, từ hậu quả
tới nguyên nhân, sẽ chữa lành chúng. Làm sao nó lại chữa lành được? Tại sao nó
chữa lành? Hiện tượng được ngụ ý trong nó là gì?
Bất kì
khi nào bạn quay lại sau, điều đầu tiên bạn vứt bỏ là vứt việc đổ trách nhiệm
lên người khác, bởi vì nếu bạn đổ trách nhiệm lên người khác, bạn đi ra ngoài.
Thế thì toàn thể quá trình này là sai, bạn cố gắng tìm nguyên nhân ở người
khác: "Tại sao vợ lại khó chịu?" Thế thì "tại sao" cứ thấm
vào cách cư xử của vợ. Bạn đã bỏ lỡ bước đầu tiên và thế rồi toàn thể quá trình
này sẽ sai.
"Sao
mình lại bất hạnh? Sao mình lại giận?" - nhắm mắt lại và để cho nó là việc
thiền sâu. Nằm ra trên sàn, nhắm mắt lại, thảnh thơi thân thể, và cảm thấy tại
sao bạn giận. Quên vợ đi; đó là cái cớ thôi - A, B, C, D, bất kì cái gì, quên
cái cớ đi. Đi sâu vào trong bản thân mình, thấm vào cơn giận. Dùng bản thân cơn
giận như dòng sông; trong giận dữ bạn tuôn chảy và giận dữ sẽ đưa bạn vào nội
tâm. Bạn sẽ thấy vết thương tinh tế trong mình, cái gì đó gây tổn thương. Bạn
bao giờ cũng nghĩ rằng bạn không đẹp, mặt bạn xấu, và có vết thương bên trong.
Khi vợ khó chịu, cô ấy sẽ làm cho bạn nhận biết về khuôn mặt của mình. Cô ấy sẽ
nói, "Đi mà nhìn vào gương!" - cái gì đó gây tổn thương. Bạn đã không
chung thuỷ với vợ, và khi cô ấy muốn khó chịu, cô ấy sẽ đem điều đó lại:
"Tại sao anh lại cười với người đàn bà đó? Sao anh lại ngồi với người đàn
bà đó hạnh phúc thế?" - vết thương bị chạm nọc. Bạn đã không chung thuỷ,
bạn cảm thấy mặc cảm; vết thương đang sống.
Bạn nhắm
mắt lại, cảm thấy cơn giận, để nó nảy sinh trong tính toàn bộ của nó để cho bạn
có thể thấy nó một cách đầy đủ, nó là gì. Thế rồi để cho năng lượng đó giúp bạn
đi vào quá khứ, bởi vì cơn giận đang tới từ quá khứ. Nó không thể tới từ tương
lai được, tất nhiên. Tương lai còn chưa đi vào hiện hữu. Nó không tới từ hiện
tại. Đây là toàn thể quan điểm về nghiệp: nó không thể tới từ tương lai được
bởi vì tương lai còn chưa có; nó không thể tới từ hiện tại được bởi vì bạn
không biết chút nào hiện tại là gì. Hiện tại được biết chỉ bởi người đã thức
tỉnh. Bạn chỉ sống trong quá khứ, cho nên nó phải tới từ đâu đó khác trong quá
khứ của bạn. Vết thương phải ở đâu đó trong kí ức của bạn. Quay lại. Có thể
không phải là một vết thương, có thể có nhiều - lớn có nhỏ có. Đi sâu hơn và
tìm vết thương đầu tiên, cội nguồn nguyên thuỷ của mọi giận dữ. Bạn sẽ có khả
năng tìm thấy nó nếu bạn thử, bởi vì nó đã có đó rồi. Nó có đó; tất cả quá khứ của
bạn vẫn còn đó. Nó giống như cuốn phim, cuộn lại và chờ đợi bên trong. Bạn gỡ
nó ra, bạn bắt đầu xem lại cuốn phim. Đây là quá trình đi ngược lại về nguyên
nhân gốc rễ. Và đây là cái đẹp của quá trình này: nếu bạn có thể đi ngược lại
một cách có ý thức, nếu bạn có thể cảm thấy vết thương một cách có ý thức, vết
thương lập tức được chữa lành.
Tại sao
nó được chữa lành? - bởi vì vết thương được tạo ra bởi vô ý thức, vô nhận biết.
Vết thương là một phần của dốt nát, giấc ngủ. Khi bạn có ý thức đi ngược lại và
nhìn vào vết thương, ý thức là lực chữa lành. Trong quá khứ, khi vết thương xảy
ra, nó đã xảy ra trong vô ý thức. Bạn đã giận dữ, bạn đã bị cơn giận chiếm giữ,
bạn đã làm điều gì đó. Bạn đã giết người và bạn đã che giấu sự kiện này với thế
giới. Bạn có thể che giấu nó với cảnh sát, bạn có thể che giấu nó với toà án và
luật pháp, nhưng làm sao bạn có thể che giấu nó với bản thân mình? - bạn biết,
điều đó gây tổn thương. Và bất kì khi nào ai đó cho bạn cơ hội để giận dữ, bạn
trở nên sợ bởi vì nó có thể lại xảy ra, bạn có thể giết vợ. Quay lại, bởi vì
vào khoảnh khắc đó khi bạn giết người hay bạn cư xử theo cách giận dữ và điên
khùng, bạn đã vô ý thức. Trong vô ý thức những vết thương đó đã được gìn giữ.
Bây giờ trải qua một cách có ý thức đi.
Đi ngược
lại nghĩa là đi một cách có ý thức với mọi sự mà bạn đã làm trong vô ý thức. Đi
ngược lại - chính ánh sáng của tâm thức chữa lành; nó là lực chữa lành. Bất kì
điều gì bạn có thể làm có ý thức đều sẽ được chữa lành, và thế thì nó sẽ không
gây tổn thương nữa.
Người đi
ngược lại xả ra quá khứ. Thế thì quá khứ không còn vận hành nữa, thế thì quá
khứ không còn nắm giữ người đó và quá khứ được kết thúc. Quá khứ không có chỗ
trong bản thể người đó. Và khi quá khứ không có chỗ trong bản thể bạn, bạn sẵn
có cho hiện tại, chưa bao giờ trước đó.
Bạn cần
không gian - quá khứ chiếm bên trong quá nhiều, chỗ để đồ đồng nát những thứ đã
chết, không còn chỗ cho hiện tại đi vào. Chỗ để đồng nát đó cứ mơ mộng về tương
lai, cho nên một nửa chỗ đó chất đầy với cái không còn nữa và một nửa chỗ đó
chất đầy với những cái còn chưa có. Và hiện tại thì sao? - nó đơn giản chờ đợi
ngoài cửa. Đó là lí do tại sao hiện tại không là gì ngoài bước chuyển, bước
chuyển từ quá khứ sang tương lai, chỉ là bước chuyển tạm thời.
Được kết
thúc với quá khứ đi - chừng nào bạn còn chưa được kết thúc với quá khứ, bạn còn
sống cuộc sống ma. Cuộc sống của bạn không thực, nó không mang tính tồn tại.
Quá khứ sống qua bạn, cái chết cứ ám ảnh bạn. Đi ngược lại đi - bất kì khi nào
bạn có cơ hội, bất kì khi nào cái gì đó xảy ra trong bạn. Hạnh phúc, bất hạnh,
buồn tủi, giận dữ, ghen tị - nhắm mắt lại và đi ngược lại. Chẳng mấy chốc bạn
sẽ trở nên hiệu quả trong việc du hành ngược lại. Chẳng mấy chốc bạn sẽ có khả
năng đi ngược lại, và thế thì nhiều vết thương sẽ mở ra. Khi những vết thương
đó mở ra bên trong bạn, đừng bắt đầu làm gì cả. Không có nhu cầu làm. Bạn đơn
giản quan sát, nhìn, theo dõi. Vết thương có đó - bạn đơn giản quan sát, cho
việc quan sát của bạn năng lượng đi tới vết thương, nhìn vào nó. Nhìn vào nó mà
không phán xét gì - bởi vì nếu bạn phán xét, nếu bạn nói, "Điều này là
xấu, điều này không nên như vậy," thì vết thương sẽ đóng lại. Thế thì nó
sẽ phải che giấu. Bất kì khi nào bạn kết án, thế thì tâm trí cố gắng che giấu
mọi thứ. Đó là cách ý thức và vô ý thức được tạo ra. Bằng không, tâm trí là
một; không có nhu cầu cho bất kì phân chia nào. Nhưng bạn kết án - thế thì tâm
trí phải phân chia và để các thứ vào bóng tối, vào tầng ngầm, để cho bạn không
thể thấy được chúng và thế thì không có nhu cầu kết án.
Đừng kết
án, đừng ca ngợi. Bạn đơn giản là nhân chứng, người quan sát không gắn bó. Đừng
phủ nhận. Đừng nói, "Cái này không tốt," bởi vì đó là phủ nhận và bạn
đã bắt đầu kìm nén.
Tách rời.
Chỉ quan sát và nhìn. Nhìn với từ bi và việc chữa lành sẽ xảy ra.
Đừng hỏi
tôi tại sao nó xảy ra, bởi vì nó là hiện tượng tự nhiên - nó hệt như tại một
trăm độ, nước sôi. Bạn không bao giờ hỏi, "Sao không ở chín mươi chín độ
nhỉ?" Không ai có thể trả lời được điều đó. Việc đơn giản xảy ra là tại
một trăm độ nước sôi. Không có câu hỏi, và câu hỏi là không liên quan. Nếu nó
sôi ở chín mươi chín độ, bạn sẽ hỏi tại sao. Nếu nó sôi ở chín mươi tám độ, bạn
sẽ hỏi tại sao. Điều đơn giản tự nhiên là tại một trăm độ nước sôi.
Cùng điều
đó đúng cho bản tính bên trong. Khi tâm thức tách rời, từ bi đi tới vết thương,
vết thương biến mất - bay hơi. Không có tại sao cho nó. Điều đó đơn giản là tự
nhiên, đó là cách nó vậy, đó là cách nó xảy ra. Khi tôi nói điều này, tôi nói
nó từ kinh nghiệm. Thử nó và kinh nghiệm này là có thể cho bạn nữa. Đây là cách
thức.
Xem tiếp Chương 9 - Quay về Mục lục